Algemeen.

Geologie van Wrangell-St. Elias

Geologie van Denali en de Interior.

Geologie van het Alexander Archipelago.

Geologie van Gates of the Arctic.

Geologie van Prince William Sound.

Hier meerdere links over de geologie van Alaska.

Algemeen.

Waarschijnlijk kwamen zo’n 50 stukken aardkorst samen en deze vormden Alaska. Deze stukken kwamen in vlagen aan, als door de golven voortgedreven. De platen reisden duizenden kilometers over de Stille Oceaan en waren vele duizenden vierkante kilometers groot. Ze dreven over de gesmolten mantel van de aarde en bewogen zich zeer langzaam voort en waren niet te stoppen.
Kort samengevat: Alaska is een soort mozaïek, een puzzel van verschillende stukken aardkorsten uit verschillende tijdperken die aan elkaar zijn gelijmd. Deze losse stukken worden door de druk van de aardkorst bij elkaar gehouden. Maar het blijven losse stukken die los van elkaar kunnen verschuiven en bewegen. Dit zijn dus de vele breukvlakken die Alaska kent.
Het ene puzzelstuk zal door de druk van de oceaanplaat omhoog rijzen, zoals Mount McKinley en St. Elias, andere delen zullen zakken zoals bij Turnagain Arm. Ook zullen er delen zijwaarts schuiven. Elk stukje van de puzzel heeft dus zijn eigen beweging en precies op de grenzen vinden de aardbevingen plaats.
Miljoenen jaren later zijn in Alaska twee platen op elkaar gebotst namelijk de plaat van het noordoostelijk deel van de Stille Oceaan en die waarop het Noordamerikaanse continent ligt. Op plaatsen waar de ene plaat onder de andere schuift ontstaat vaak vulkanische activiteit. In de Aleoeten is dit het geval en het is hier dat zo’n 10% van s’werelds vulkanen te vinden zijn.

Na al dit geweld lag Alaska grotendeels op zijn plaats en was het aan de ijstijd om het karwei af te maken. Het zuiden lag onder een enorme ijskap, van hieruit stroomden vele gletsjers vanuit de bergen naar zee. De Fjorden werden gevormd en de toppen van de bergen werden afgevlakt door het gewicht en het schuren van het ijs.
In het noorden lag er, vreemd genoeg, weinig ijs. Dat kwam omdat hier de wolken, die van de zuidelijk gelegen zee kwam, door de bergketen werden tegengehouden. De regen en sneeuw vielen aan de zuidkant van het gebergte, een situatie die nauwelijks verschilt van nu.
Doordat de ijsmassa’s als grote spons fungeerde, en de zeespiegel liet dalen, kwam de Bering landbrug boven water te liggen. De klimaten van Alaska en Siberië waren in die tijd identiek en zodoende staken vele dieren over. Deze werden gevolgd door de jagers. En zo kwamen de eerste mensen aan op het Noordamerikaanse continent. 

<<<<  terug

Geologie van Denali en de Interior.
Door Denali loopt een breuk waar 60 miljoen jaar geleden lava uitstroomde. Nieuwe bergen werden gevormd. Diep in de aarde werd door het langzaam afkoelen van het gesteente graniet gevormd. Door de botsing van de platen werd dit graniet naar boven gedwongen. Het was één grote brok die ver boven alles uitsteeg, Mount McKinley was geboren.
Voordat de Alaska Range bestond was het binnenland miljoenen jaren geleden een ondiepe zee. Sediment werd afgezet, laag op laag. Door het gewicht van bovenaf werden deze sedimenten samengeperst. Een erosieongevoelige steenmassa ontstond er toen van mica en kwarts. De bergen die hierna ontstonden waren die van de Outer Range, een gebergte ten noorden van de Alaska Range. In de diepe kloven zijn de oudste stenen van Alaska te bewonderen.
Het ijs heeft dit landschap verder gevormd, de gletsjers in het zuiden vormden U-vormige dalen en in het noorden hebben rivieren V-vormige dalen uitgeslepen.
Tijdens de grote smelttijd werden grote hoeveelheden water afgevoerd en hierdoor ontstonden vlechtende rivieren. Een interessant verschijnsel want de rivier kan zich niet insnijden vanwege de permafrost in de grond. Hierdoor moet die breed uitstromen waarbij blokken ijs en steen de weg versperren. Hierdoor ontstond een rivier vol vertakkingen, de vlechtende rivier.

<<<<  terug

Geologie van Gates of the Arctic.
De Brooks Range, een samenraapsel van kalk, zandsteen, schisten, schalie’s, graniet en marmer, bepaalt het gezicht van dit park. De eerste bergen werden na duizenden jaren van erosie vervangen door zeeën waarvan de sedimenten gingen metamorfoseren. Door de botsing van de continenten kwam de aarde hier weer omhoog die dan weer vulkanische activiteiten veroorzaakten. Het graniet is afkomstig van de vulkanen en het kalksteen van de zeeën. Ook het ijs maakte hier het karwei af. De toppen van de bergen werden afgevlakt. Omdat het hier weinig regende zijn de meeste gletsjers verdwenen, maar ze hebben wel hun vormen achtergelaten. U vindt hier hangende valleien, tarnmeren, U-vormige dalen en morenes.
In de grond zit permafrost en daar bovenop groeien de dronken bossen van de taiga. De permafrost houdt de grond constant bevroren, maar als de bovenlaag ontdooit in de zomer gaat deze bodem verschuiven over de harde onderlaag. De bomen vallen of glijden om en omdat ze niet meer in staat zijn zich op te richten ontstaat er een bos waarbij alle bomen in andere richtingen staan. Het dronken bos is gecreëerd.

<<<<  terug

Geologie van Wrangell-St. Elias
Dit gebied wordt ook wel de Ring of Fire genoemd, één van de meest actieve seismische zones. Dat komt omdat hier de Stille Oceaanplaat onder die van Noord-Amerika duikt. Op een diepte van 150 km gaan de gesteenten smelten, vooral de sedimenten die op de oceaanbodem lagen. Als het gesteente is gesmolten werkt het zich als magma omhoog door de aardkorst. Door de druk ontstaan er breuken, en vervolgens bereikt een deel van de magma het aardoppervlak. Een zeer hevig, explosief vulkanisme is het gevolg.
1500 jaar geleden vonden er in de Wrangell Mountains nog flinke uitbarstingen plaats. Tegenwoordig laat Mount Wrangell nog steeds af en toe gas en as zien.
Niet alleen het vulkanisch geweld is hier aanwezig maar ook de hoogste kustgebergtes ter wereld, de St.Elias Mountains. In dit gebergte staan Mount Logan, zo’n 5950 m hoog, en Mount St.Elia met een hoogte van 5490m. De gevolgen van de ijswerking is hier goed te zien, hangende dalen met de gletsjers er nog in.
De Chugach Mountains vormen een oost-west barrière langs de kust. In dit gebergte ligt op grote hoogte het Bagley Ice Field, een 130 km lange ijsvlakte met veel gletsjers. Hier liggen de twee grootste van Noord-Amerika, de Malaspina en de Bering Glacier, die beide tot op zeeniveau doorgaan.

<<<<  terug

Geologie van het Alexander Archipelago.
Het Alexander Archipelago wordt ook wel de Panhandle van Alaska genoemd. Er zijn veel overeenkomsten met de geologie van Wrangell-St.Elias. Ook hier op de rand waar twee continenten botsten ontstonden enorme bergketens die later door de gletsjers werden gevormd. Ook werden de dalen en de fjorden gevormd waarin vele duizenden eilandjes te vinden zijn. 

<<<<  terug

Geologie van Prince William Sound.
Ook hier weer een vergelijkbare uitgangssituatie, de Stille Oceaanplaat die onder de Noord- Amerikaanse plaat duikt. Dit betekend vele keren in de geschiedenis een opheffing en daling van de aardkorst. Dit gaat gepaard met enorm veel geweld. In 1964 vond hier de hevigste aardbeving plaats uit de geschiedenis van Noord-Amerika.

<<<<  terug