|
|
|
|
|
GESCHIEDENIS VAN ALASKA |
 |
|
De eerste mensen.
De eerste mensen moeten zo tussen de 100.000 en de 20.000 jaar
geleden via het noorden Amerika zijn binnen getrokken. Dit kon toen
omdat ze over een brede strook land, dat was ontstaan tussen het
Aziatische continent en het Amerikaanse continent, konden
oversteken. Deze landbrug wordt door de geologen ook wel ‘Beringia’
genoemd. Grote kudden dieren vulde deze vlakten waaronder mammoet,
paard, bizon, kariboe en de muskusos. Deze grote kudden werden
bejaagd door de toenmalige mens, die deze kudden volgden tot op het
Amerikaanse continent. Millennia lang woonden zij in het
noordelijkste deel van Alaska omdat de route naar het zuiden
geblokkeerd werd door de grote Noord Amerikaanse ijsvelden. Later
verspreiden de eerste mensen, de indianen zich langzaam over de
beide Amerikaanse continenten.
<<<< terug |
|
Blanken in Alaska.
In 1741 zagen de indianen zeilen aan de horizon verschijnen en
dachten direct aan de grote witte dondervogel. Deze vogel bekend uit
de mythologie was genoeg om de meesten het binnenland in te doen
vluchten. Enkele bleven achter op het strand en zagen de eerste
blanken aan land komen. Dit was de rus Alexei Chirikov die samen met
de Deense ontdekkingsreiziger Vitus Bering opdracht hadden gekregen
van Tsaar Peter de Grote om uit te zoeken wat er verder naar het
oosten lag. Chirikov zette voet aan wal bij Sitka in het Alexander
Archipelago nadat hij tijdens een storm de boot van Bering uit het
oog had verloren. Bering nam ondertussen een noordelijker route en
zette voet op Alaskaanse grond bij de Prince William Sound. Bering
stierf hier aan scheurbuik maar Chirikov keerde terug naar Rusland,
met de pelzen van de dieren die hij had gedood, en vertelde daar dat
er grote aantallen zeeotters en robben langs de kusten zwommen. Voor
krankzinnige prijzen werden de pelzen aan de chinezen verkocht, wat
vele russen ertoe zette om ook bij Alaska te gaan jagen op zeeotters
en robben. De Aleoeten werden overspoeld met Russische jagers en
handelaren, later kwamen daar ook nog de Britten, Spanjaarden en
Amerikanen bij.
De russen hadden al snel gezien dat de Aleoeten beter jagers waren
en binnen korte tijd werd de lokale bevolking als slaven ingezet.
Terwijl de mannen in hun boten naar zeeotters zochten werden hun
vrouwen en kinderen als gijzelaars vastgehouden.
De jachtgronden werden al snel uitgeput en de Russen verplaatsen
zich naar het oosten. Op Kodiak werd in 1783 door samenwerkende
bontjagers de eerste Russische kolonie gesticht.
Ook hier raakten de jachtgronden uitgeput en nieuwe handelaren uit
andere landen begonnen aanvallen te ondernemen op het Russische
monopolie. Samen met de Aleoeten bouwde de Russen een nieuw
handelscentrum in zuidwest Alaska, genaamd Saint Archangel Michael.
Vele jaren ging dat goed, maar de spanningen tussen de post en de
indianen stegen en tijdens de afwezigheid van enkelen werd de post
overvallen. De meeste Russen werden gedood door de Tlingit Indianen
die waren bewapend door de Britten en Amerikanen. Twee jaar later
kwamen de Russen terug met oorlogsschepen en heroverden het gebied.
Een verdrag werd gesloten en de Russen stichtten er een
nederzetting, die later Sitka werd genoemd.
Sitka werd de belangrijkste haven van de gehele westkust en
hoofdstad van Russisch Amerika.
Op 30 maart 1867 werd Alaska verkocht aan Amerika voor en bedrag van
$ 7,2 miljoen. De Russen waren niet meer geïnteresseerd in Alaska
voor de bonthandel en de Tsaar vond het wel erg ver, daarom was
besloten het te verkopen. De grens met Canada bleef dezelfde, en de
Russen mochten blijven maar de meesten gingen. Ook de Aleoeten
vertrokken en de Tlingit bleven, hopend op de goedheid van hun
nieuwe bazen.
<<<< terug |
Goud.
In 1848, na de Californische goldrush, trokken vele avonturiers naar
het noorden omdat ze dachten daar snel rijk te kunnen worden. Bij
Sitka werd in 1872 al goud gevonden, en in 1880 ontdekten Joe Juneau
en Richard Harris goud in de bergen van zuidoost Alaska. Duizenden
goudzoekers stroomden toe, het tentenkamp werd een nederzetting waar
zich hotels, restaurants, en vele winkels vestigden. |
|
|
Zo ontstond dan ook deze nieuwe stad
genaamd Juneau. Vele jaren later, in 1896, werd er goud gevonden op
de oevers van de Rabbit Creek in de Klondike Valley. Dit was de
aanzet tot waarschijnlijk de meest indrukwekkende en omvangrijkste
goldrush ooit. Schepen vol met avonturiers kwamen aan in Skagway en
trokken vervolgens over de Chilkoot Pass naar de goudvelden. Bovenop
deze pas controleerde de politie of deze mensen voldoende spullen
bij zich hadden om te kunnen overleven in de wildernis. Zo niet, dan
kon men terug.
In Ruby, het centrale deel van de
Yukon, was het in 1907 raak. |
|
Het hoge noorden was in de ban van het
goud. Het kwam er langzaam op gang voordat iedereen hier een goede
boterham kon verdienen. Er werd flink gehandeld in hout en goederen.
De stoomboten hadden hout nodig om vooruit te komen en de mensen
moesten ook eten. Tot 1912 ging het zeven van goud met de hand maar
langzamerhand werden stoommachines ingezet. Deze groeven in 1917 $
875.000 aan goud op. Al gauw groeide het tentenkamp Ruby uit tot een
springlevende rivierhaven met een theater, winkels en cafés.
Tijdens de WOI stortte het leven in maar in 1922 werd er in deze
omgeving weer goud gevonden. Na WOII was het gebeurd met Ruby, van
een bruisende havenstad werd het een bescheiden stadje aan de Yukon.
Met de concurrent Fairbanks ging het beter. Daar werd in 1902 goud
gevonden en al vrij snel waren er openbaar vervoer, bibliotheken en
ziekenhuizen. De stad was zo groot dat zelfs een neergang in de
goudvondsten konden worden opgevangen. Fairbanks is nu de tweede
stad van Alaska en het commerciële centrum van het binnenland.
<<<< terug |
|
Koper.
In 1900 waren Jack Smith en Clarence Warner, aan de voet van de
Saint Elias Mountains bij de Chitina rivier, aan het zoeken naar
goud. Dat was er niet maar wel een glimmend groen veld wat ze erg
interessant vonden. Het bleek koper te zijn van een zeer hoge
kwaliteit.
Vele maatschappijen waren er als de kippen bij om de rechten op deze
mijn te claimen. Maar de Alaska Copper and Coal Company werd de
eigenaar van deze mijn tussen 1905 en 1911.
Een treinrails en een stoombootdienst waren nodig om het koper bij
de smelter van Tacoma nabij Seattle te krijgen. De naam van deze
mijnen was inmiddels veranderd in de Kennecot Mines Company. In 1911
werd de eerste lading koper in 32 wagons weggevoerd naar Cordova,
een havenplaatsje in de Prince William Sound.
In 1916 was de productie opgelopen tot 60 miljoen kilo per jaar en
het groeide daarmee uit tot een van de grootste kopermijnen ter
wereld.
Tijdens de recessie van 1930 daalden de koperprijzen en toen in 1932
de Chitina brug weg sloeg waar het koper over werd getransporteerd,
sloot de mijn.
Later in 1935 probeerden men een herstart maar uiteindelijk werd de
mijn in 1938 definitief gesloten.
<<<< terug |
|
De Tweede Wereldoorlog.
Na de aanval van de Japanners op Pearl Harbor in 1941 werd gevreesd
voor een aanval op Alaska. Dit omdat de Aleuten, een eilandengroep
in het zuidwesten, slechts enkele honderden mijlen van Japan
verwijderd zijn. En hun angst bleek waarheid, enkele eilanden in de
Aleoeten werden door Japanse troepen ingenomen maar alleen als
afleidingsmanoeuvre van de aanstaande Slag om Midway. Attu, Agattu
en Kiska werden hiermee het enige deel van de huidige Verenigde
Staten dat tijdens de oorlog door vijandige troepen werd bezet.
Alaska was kwetsbaar, en daarom werd er met man en macht gewerkt aan
de opbouw van militaire basissen en infrastructuur. Alaska was
alleen nog maar via de lucht en via het water bereikbaar, daarom
werd er aan een zwaar project begonnen, de bouw van een weg dwars
door de wildernis van British Columbia en de Yukon. Deze weg met een
lengte van 1500 mijl werd in zeven maanden aangelegd. En zo konden
de 150.000 militairen in Alaska ondersteund worden.
De Japanners waren inmiddels al verdreven.
<<<< terug |
|
49ste staat van Amerika.
Hoewel Alaska officieel al sinds 1867 van de Verenigde Staten was,
duurde het bijna honderd jaar voordat de staat officieel erkend
werd. Door de handtekening van president Eisenhouwer werd Alaska op
3 januari 1959 officieel de 49ste staat van de Verenigde Staten.
<<<< terug |
|
Good Friday
Earthquake.
Op 27 maart 1964 bewoog de aarde in zuid-centraal Alaska. De
aardbeving met een kracht van 9.2 op de schaal van Richter duurde
bijna vijf minuten lang. Het episch centrum lag in bossen bij Miners
Lake, ten westen van de Comlumbia Glacier. Er vielen totaal 131
doden. Volgens diverse bronnen vielen er negen doden tijdens de
aardbeving zelf en 106 als gevolg van de daaropvolgende vloedgolven.
De tsunami had een snelheid van meer dan 650 km/u en sloeg urenlang
op de al zwaar getroffen kust van Alaska in. Valdez, Whittier,
Seward, Kodiak, en andere gemeenschappen werden zwaar getroffen.
In Anchorage werd veel van de infrastructuur beschadigd, in straten
en voetpaden zaten diepe scheuren, de riolering en waterleidingen
waren geknapt, elektriciteitsmasten afgebroken, en er was veel
schade aan persoonlijke eigendommen.
Ten westen en oosten van het episch centrum zonk het land ongeveer
2.m maar op Montague Island, in de Prince William Sound, zonk het
land wel meer dan 9 m. Hierdoor stierven direct aan de kust de
mosselen en vele andere soorten zeelevens. Het inkomende water zette
de hele kust onder water, hierdoor stierven ook vele bomen door het
zoute water.
<<<< terug |
|
Olie.
In 1968 werd er in het hoge noorden van Alaska, in Prudhoe Bay, olie
gevonden. Eerst wilde men de olie vervoeren met olietankers, maar
dit werd al snel afgeblazen vanwege het gevaar van het vastlopen van
een tanker op het ijs. Daarom werd besloten om een 1300km lange
pijpleiding aan te leggen naar de ijsvrije haven, Valdez. Dwars over
de bergen, over drassige toendra’s en door het barre klimaat van
Alaska werd dit het duurste project van die tijd.
In 1975 werd de eerste buis gelegd en in 1977 vloeide de eerste olie
richting Valdez.
Deze pijpleiding is een technisch hoogstandje. Overal staat de
pijplijn op palen om de dieren een kans te geven |
 |
|
te
migreren, zijn er bruggen gebouwd over de vele rivieren en zijn er
koelsystemen aangebracht om de palen niet in de permafrost te laten
zakken. Ook is er rekening gehouden met aardbevingen, de pijpleiding
daarom is niet kaarsrecht aangelegd maar zigzaggend.
Dit zwarte goud dekt ongeveer 25% van de totale energiebehoeften van
de gehele Verenigde Staten.
<<<< terug |
|
Exxon Valdez.
De grootste ecologische ramp uit de Amerikaanse geschiedenis was bij
Bligh Island in de Prince William Sound op 24 maart 1989. De
olietanker Exxon Valdez, veroorzaakte een natuurramp door hier op de
klippen te lopen. In totaal zorgde ongeveer 40 miljoen liter ruwe
olie voor een oliespoor van meer dan 770 kilometer langs de kust van
de verschillende eilanden in de baai.
Direct gingen zo’n 12.000 arbeiders en vrijwilligers aan het werk om
de olie op te ruimen want een rampenplan lag gelukkig al klaar. Van
de stranden werd de bovenste laag met bulldozers weg geschraapt,
stofzuigers werden gebruikt, met de hand werd olie van de rotsen
gekrabd en biologische meststoffen werden verspreid om de groei van
olie-etende bacteriën te stimuleren.
Door de olie kwamen 600.000 vogels, otters, zeeleeuwen, grijze
walvissen en andere dieren om het leven. De invloed op het
microleven in zee is nog onduidelijk en het zal nog vele jaren duren
voordat de zeevogelkolonies op hun oude niveau terug zijn.
De kapitein van de Exxon Valdez, die kampte met een drankprobleem,
werd veroordeeld. Ook oliemaatschappij Exxon Mobile werd veroordeeld
tot een schadevergoeding die in de miljarden dollars liep.
<<<< terug |
|
Heden.
Alaska is nog steeds de Last Frontier, maar de ontwikkeling van
duurzame energie en de klimaatverandering zullen het gezicht van
Alaska veranderen.
Zo zijn ze van plan om in het Arctic National Wildlife Refuge te
gaan boren naar olie en wil men een gasleiding aanleggen van Alaska
naar de Lower 48. Ook zijn ze van plan meerdere wegen aan te leggen
en zijn er grote mijnbouwprojecten in de planning.
Door de klimaatsverandering zullen gletsjers eerder smelten, de
zeespiegel verhogen, en kan door het verdwijnen van de permafrost de
pijpleiding gaan verzakken en stuk gaan.
De grote vraag in Alaska is, hoe om te blijven gaan met de
economische belangen, de kwetsbare natuur en de opwarming van de
aarde.
<<<< terug |
|
|
|
|
